Gıda ve İlaç Üretiminde Hijyen Hangi Bileşenlerle Sağlanıyor?

Paketli gıdadan reçeteli ilaca kadar pek çok ürün, tüketiciye ulaşmadan önce havası, zemini ve duvarları özel olarak kontrol edilen alanlarda üretiliyor. Üretim hattında hijyen denince akla ilk olarak temizlik ve dezenfeksiyon gelse de asıl belirleyici olan, alanın baştan nasıl inşa edildiği. Bu noktada son yıllarda sıkça gündeme gelen kavram, modüler temiz oda sistemleri. Modüler sistemin temel mantığıTemiz oda, havadaki parçacık ve mikroorganizma yükünün tanımlı sınırların altında tutulduğu kapalı alan anlamına geliyor. Modüler sistemde bu alan, ölçüsüne göre hazırlanan panellerin sahada birleştirilmesiyle oluşturuluyor. Duvar örme ve sıva işlerine göre daha az toz ve moloz çıkaran bu yöntem, faaliyetteki bir tesisin içinde yeni bir hijyenik bölüm açılmasını kolaylaştırıyor. İlaç sektöründe iyi üretim uygulamaları olarak bilinen GMP kuralları, gıda tarafında ise hijyen mevzuatı, bu alanların nasıl tasarlanacağına yön veriyor. Modüler yapının bir diğer avantajı esneklik. Üretim kapasitesi arttığında ya da hat yeniden düzenlendiğinde paneller farklı bir yerleşime uyarlanabiliyor. Gıda işletmelerinde paketleme bölümleri, ilaç tesislerinde ise tartım, karışım ve dolum alanları bu tür kontrollü ortamların yaygın biçimde kullanıldığı bölümler arasında gösteriliyor. Sistemi oluşturan başlıca parçalarBir modüler temiz odanın işlevini, birbirine bağlı birkaç ana parça belirliyor: Paneller ve kapılar: Pürüzsüz, kolay silinebilen ve birleşim yerlerinde toz tutmayan yüzeyler oluşturur.Zemin kaplamaları: Kimyasal temizliğe dayanıklı, derz boşluğu bırakmayan bir taban sağlar.Klima santrali ve havalandırma: Havayı şartlandırır, sıcaklık ve nemi dengeler, odalar arasında basınç farkı yaratır.Fan filtre üniteleri ve HEPA filtreler: Odaya verilen havayı mikron altı parçacıklardan arındırır.Pass box ve hava duşu: Malzemenin ve personelin temiz alana kontrollü biçimde girmesine yardımcı olur.Basınç farkı, bu bileşenlerin en az bilinen ama en kritik işlevlerinden biri. Temiz alan çevresine göre biraz daha yüksek basınçta tutulduğunda, kapı açıldığı anda hava içeriden dışarıya doğru akıyor ve kirli havanın içeri sızması zorlaşıyor. Bileşenlerin birbirine nasıl bağlandığını ve hangi sektörde hangi çözümün öne çıktığını anlatan kaynaklardan birinde, İstanbul Sancaktepe merkezli firma Med Makina'nın sayfasında temiz oda sistemleri hakkında ayrıntılı bilgi yer alıyor. Otomasyon da sistemin tamamlayıcı parçası. Sıcaklık, nem ve basınç değerlerini sürekli izleyen kontrol sistemleri, sınırların dışına çıkıldığında uyarı vererek üretimin güvenli koşullarda sürmesini destekliyor. Kayıt altına alınan bu değerler, olası bir sapmanın ne zaman ve hangi odada yaşandığının sonradan incelenmesini de mümkün kılıyor. İnşa etmek kadar doğrulamak da önemliTemiz odanın kurulmuş olması, istenen koşulların sağlandığı anlamına gelmiyor. Kurulumun ardından yapılan validasyon ve kalifikasyon çalışmalarında HEPA filtrelerde kaçak olup olmadığı, hava akış yönü ve oda sınıfına uygun parçacık değerleri test ediliyor. Denetimlerde bu raporlar, alanın tasarım amacına uygun çalıştığını gösteren belgeler olarak inceleniyor. Hijyenik iklimlendirme ve temiz oda işlerinde 2012 yılından bu yana çalışan Med Makina, gıda ve ilaç üreticilerinin yanı sıra kozmetik, medikal cihaz ve laboratuvar projelerinde de projelendirme, uygulama, bakım ve revalidasyon hizmeti veriyor. Filtre ömrünün sınırlı olması ve ekipmanın zamanla aşınması, periyodik bakımı bu alanlar için kalıcı bir gündem maddesi hâline getiriyor.