Türkiye'de yabancı dil bilenlerin meslek olarak yöneldiği alanlardan biri de yeminli tercümanlık. Özellikle diploma, pasaport, vekâletname ve resmî belgelerin çevirisinde görev alan tercümanların noterlikte yemin kaydının bulunması önem taşıyor. Ancak bir yabancı dili iyi düzeyde bilmek, tek başına noterlik işlemlerinde yeminli tercüman olarak görev almak için yeterli olmuyor. Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nin 96. maddesi, çevirme işlemlerinde görev alacak kişilerin dil yeterliliğinin değerlendirilmesini ve yemin işlemlerinin kayıt altına alınmasını düzenliyor. Bu kapsamda noterliklerin, tercümanın ilgili dili bildiği konusunda kanaat oluşturması gerekiyor. Yeminli Tercüman Olmak İçin Üniversite Mezunu Olmak Şart Mı?Yeminli tercümanlıkla ilgili en çok merak edilen konulardan biri üniversite diploması. Noterlik Kanunu Yönetmeliği'nde, tercümanın mutlaka mütercim-tercümanlık veya belirli bir üniversite bölümünden mezun olmasını zorunlu tutan genel bir şart bulunmuyor. Yönetmeliğe göre noter, kişinin ilgili dili bildiğine diplomasını, diğer belgelerini veya farklı değerlendirme yollarını esas alarak kanaat getirebiliyor. Bu nedenle yabancı dil eğitimi, diploma ve yeterlilik belgeleri başvuruda önem taşısa da tek başına bütün başvurular için aynı mezuniyet şartından söz edilemiyor. Bununla birlikte başvuruda bulunan kişinin dil yeterliliği konusunda gerekli değerlendirmenin yapılması ve yemin işleminin tamamlanması gerekiyor. Noterde Yeminli Tercümanlık Başvurusu Nasıl Yapılır?Yeminli tercüman olarak noterlik işlemlerinde görev almak isteyen kişilerin ilgili noterliğe başvurması gerekiyor. Başvuru sırasında kimlik bilgileri, eğitim durumu ve tercümanlık yapılmak istenen dillere ilişkin belgeler değerlendirilebiliyor. Noterin kişinin dil yeterliliği konusunda kanaat oluşturmasının ardından yemin işlemi gerçekleştiriliyor. Bu işlem, noter ve tercümanın imzaladığı bir tutanakla kayıt altına alınıyor. Tutanakta tercümanın kimlik ve iletişim bilgileri, öğrenim derecesi, bildiği diller ve noterin dil yeterliliği konusunda nasıl kanaat oluşturduğu gibi bilgiler bulunuyor. Başvuruda istenecek belgelerin işlem yapılacak noterlikten önceden öğrenilmesi, sürecin daha düzenli ilerlemesini sağlayabiliyor. Yemin Zaptı Nedir, Ne İşe Yarar?Yemin zaptı, tercümanın noter huzurunda yemin ettiğini gösteren resmî tutanak olarak biliniyor. Noterlik Kanunu Yönetmeliği uyarınca hazırlanan bu belge, tercümanın yemin ettiği noterlikte muhafaza ediliyor. Yönetmeliğin 96. maddesine göre noter, kayıtlarında yemin tutanağı bulunmayan bir kişiye çevirme işlemi yaptıramıyor. Dolayısıyla yemin zaptı, noterlikçe yürütülen tercüme işlemlerinde belirleyici bir kayıt niteliği taşıyor. Bir tercümanın belirli bir noterlikte yemin etmiş olması, başka bir noterlikte aynı kayıtla otomatik olarak işlem yapabileceği anlamına gelmiyor. Farklı noterliklerde yapılacak işlemlerde ilgili noterliğin kayıt koşullarının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Yeminli Tercüman Hangi Belgeleri Çevirebilir?Yeminli tercümanlar, yeterliliklerinin bulunduğu diller arasında çeşitli resmî ve özel belgelerin çevirisini hazırlayabiliyor. Diploma, transkript, pasaport, doğum belgesi, evlilik belgesi, ticari sözleşme, mahkeme kararı ve vekâletname gibi evraklar bu kapsamda yer alıyor. Ancak yeminli tercüman tarafından hazırlanan her belgenin bütün kurumlarda ek işlem gerektirmeden kabul edileceği düşünülmemeli. Bazı başvurularda tercümanın imzası yeterli olabilirken bazı işlemlerde noter tasdiki de istenebiliyor. Özellikle yurt dışında kullanılacak belgelerde apostil veya başka resmî tasdik aşamaları da gündeme gelebiliyor. Bu nedenle tercüme yaptırılmadan önce evrakın sunulacağı kurumun belge koşullarının öğrenilmesi önem taşıyor. Noter Yeminli Tercüman ile Adliye Tercümanı Aynı Mı?Noterlikte yeminli tercüman olarak görev yapmak ile adliyelerin tercüman listelerinde yer almak farklı süreçlere dayanıyor. Adliyelerde görevlendirilecek tercümanlar için ilgili adalet komisyonlarınca başvuru duyuruları yayımlanabiliyor. Bu duyurularda adaylardan istenen belgeler, değerlendirme koşulları ve başvuru takvimi ayrıca belirtiliyor. Noterlikteki yemin işlemi ise Noterlik Kanunu ve ilgili yönetmelik kapsamındaki çevirme işlemlerine ilişkin. Bu nedenle tercümanlık mesleğine yönelen kişilerin hangi kurumda görev almak istediklerini önceden belirlemesi gerekiyor. Yeminli Tercüman Olmak İçin Yabancı Dil Bilmek Yeterli Mi?Yabancı dil bilgisi, tercümanlık yapabilmenin temel koşullarından biri olsa da resmî belgelerin çevrilmesinde dikkat edilmesi gereken başka unsurlar da bulunuyor. Özellikle hukuki metinlerde, eğitim belgelerinde ve ticari sözleşmelerde kullanılan terimlerin doğru aktarılması önem taşıyor. İsimler, tarihler, belge numaraları ve kurum adları gibi bilgilerde yapılacak hatalar, resmî başvurularda sorun oluşturabiliyor. Yeminli tercümanlıkta dil yeterliliğinin yanı sıra noterlikteki kayıt işlemlerinin tamamlanması ve tercümenin sorumluluğunun üstlenilmesi gerekiyor. Mesleğe başlamak isteyenlerin başvuracakları noterliğin güncel koşullarını öğrenmesi, belge tercümesi yaptıracak kişilerin ise kurumlarının istediği onay türünü önceden kontrol etmesi önem taşıyor. (Kaynak: noter yeminli tercüman)